Avrupa Birliği (AB) Tarihi

Avrupa birliği aslında adını sıkça duyduğumuz fakat asıl amacını ve nereden geldiğini bilmediğimiz bu gruptur. AB, yirmi sekiz üye ülkeden oluşan ve toprakları büyük ölçüde Avrupa kıtasında bulunan siyasi ve ekonomik bir örgütlenmedir. 1992 yılında, Avrupa Birliği Antlaşması olarak da bilinen Maastricht Antlaşması’nın yürürlüğe girmiştir. Tabi tarihi açıklamalarıyla da bakmamız gerekir.

Birliğin   temelleri 1951 yılında Belçika, Hollanda, Lüksemburg, Almanya, Fransa ve İtalya arasında, kömür ve çelik sektörünü geliştirmek amacıyla kurulan Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu ile atılmıştır. Bu oluşturulan anlaşmada savaşan ülkeler de barış kararı almıştır. İlk başta sadece ekonomik bir destek için kurulan topluluk, 1957 yılında Avrupa Ekonomik Topluluğu adını alan birlik, 1992 yılında günümüzdeki ismini alarak ekonomik ve siyasi bir örgüt hâline gelmiştir. Avrupa birliği kendi içinde bir kalkınma yapmak istemiştir. Üyelerine ayrıcalıklar sağlamış ve destek olmuştur aynı zamanda kendi para birimlerini de oluşturmuşlardır. Başkenti Brüksel olan Avrupa Birliği ülkeleri, birkaç üye haricinde ortak para birimi olan Euro’yu kullanmaktadır.

Altı üye devlet, daha sonra Roma Antlaşması’nı imzalayarak çeşitli mal ve hizmetleri içeren ortak bir pazara dayalı Avrupa Ekonomik Topluluğu’nu (AET) kurmaya karar verdi. Altı ülke arasında gümrük vergileri 1 Temmuz 1968’de tamamen kaldırıldı ve 1960’larda özellikle ticaret ve tarımda ortak politikalar oluşturuldu. Kurulduğu tarihten itibaren sürekli genişleyen bir birlikti Avrupa birliği, son olarak 2013 yılında Hırvatistan’ın da katılımıyla 28 ülke ve 507 milyonluk nüfusa sahip büyük bir serbest dolaşım bölgesi hâline gelmiştir. Avrupa Birliği’nin amacı sadece ekonomik anlamda değil tarım, ulaşım, sanayi, enerji, siyasi ve askerî birçok alanda ortak politikalar oluşturmaktır. Ekonomik anlamda bu birliği gerçekleştiren örgüt, ortak dış politika ve ortak ordu oluşturma konusunda henüz başarı sağlayamamıştır.

Aynı zamanda Avrupa birliğine girmek isteyen ülkelerin yerine getirmesi gereken çok sayıda kural var. Kurulduğu tarihlerde buna dikkat etmeseler de son yıllar da çok fazla dikkat etmeye başladılar. 1987 yılında birliğe katılmak için resmen başvuruda bulunan ve aday ülke statüsüne sahip olan Türkiye, tam aday olabilmek için yerine getirmesi gereken Kopenhag Kriterleri’ni uygulama yolundaki çalışmalarına devam etmektedir.

Her ülke Avrupa birliğine katılmak istemiyor. Ekonomik olarak kalkınmış Avrupa ülkelerinden Norveç ve İsviçre Avrupa Birliği’ne üye değildir ve üyelik başvuruları yoktur. Ayrıca son yıllar da Avrupa birliğine girmek isteyen ve bekletilen ülkeler için de Avrupa birliği çekiciliğini kaybetti. İzlanda ise 2015 yılının başlarında üyelik başvurusunu geri çekmiştir. 23 Haziran 2016 tarihinde yapılan halk oylaması sonucunda, Birleşik Krallık halkının %52’si Avrupa Birliği’nden ayrılma yönünde oy kullanmıştır. 2018 yılının sonuna kadar Birleşik Krallık’ın Avrupa Birliği’nden ayrılması planlanmaktadır.

Lizbon Antlaşması

Birçok antlaşma yaparak kendini sağlamlaştıran Avrupa birliği, son antlaşmasıdır. Aslında derinleşme sürecinin son antlaşması da diyebiliriz. Lizbon antlaşması 2007 yılında imzalanan ve 2009 yılında yürürlüğe girmiştir.  Bu antlaşma ile temel olarak, AB’nin karar alma mekanizmalarındaki tıkanıklıkların giderilmesi ve Birliğin daha demokratik ve etkili işleyen bir yapıya kavuşması hedeflendi. Bu hedef doğrultusunda kapsamlı değişikliklere gidilerek, Avrupa Topluluğu’nu kuran Antlaşmanın adı “Avrupa Birliği’nin İşleyişi Hakkında Antlaşma” olarak değiştirildi.

Üye Ülkeler

  • Avrupa Birliği’ne 1951 yılındaki kurucu üyeler olan Belçika, Hollanda, Lüksemburg, Almanya, Fransa ve İtalya’dır.
  • 1973 yılında Danimarka, İrlanda Cumhuriyeti ve Birleşik Krallık katılmıştır.
  • 1981 yılında Yunanistan üye olmuş.
  • Daha sonra  1986 yılında Portekiz ve İspanya eklenmiş.
  • 1995 yılında Avusturya, Finlandiya ve İsveç üye olmuştur.
  • 2004 yılında Kıbrıs Rum Kesimi, Çek Cumhuriyeti, Estonya, Macaristan, Letonya, Litvanya, Malta, Polonya, Slovakya ve Slovenya ülkeleri katılmıştır.
  • 2007 yılında Bulgaristan ve Romanya üye olarak katılmıştır.

Son olarak da 2013 yılında ise Hırvatistan katılmıştır. Katılan en son ülkedir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.